Computercrisis

Column uitgesproken bij de eerste meeting van Webgrrls NL, Rotterdam 23 juni 1996

Wie van jullie de Volkskrant lezen - of wie hun nieuws van het Net halen - hebben het ongetwijfeld gezien. Deze week stond er op de Forum-pagina een intrigerend stuk onder de kop: De wereld van de computer is leeg en harteloos. Een beetje Webgrrl krijgt gelijk ogen op steeltjes. Wat zullen we nou krijgen?
Een citaat: 'Ik ben nu al maandenlang bezig erop te komen. Ik heb een computer, een modem, ik betaal mijn Internet-abonnement, maar ik krijg gewoon geen toegang. (..) Eindeloos heb ik floppies in mijn computer gestopt, programma's gedownload, viruschecks gedaan, hotlines gebeld en e-mail verstuurd naar helpdesks.'
Ah, - meewarige glimlach op gezicht Webgrrl - ja, dat kennen wij ook wel. Misschien niet precies zo rampzalig en wanhopig, maar het principe is bekend. De computer doet niet wat je wil of verwacht, en het Internet is je weer eens een keertje slecht gezind. Overkomt de besten onder ons.
Dan volgt de zinsnede: 'Vorige week alleen al ben ik bijna acht uur bezig geweest om de knopen in mijn microchip te ontwarren.'
Ik heb misschien iets gemist, en als jullie weleens knopen uit je microchip hebben ontward, moeten jullie me zo maar even bijscholen. Maar ik ken alleen maar de knopen in de zweterige breiwerkjes tijdens de handwerkles op school. Dat was erg genoeg trouwens, en die tijd ligt gelukkig ver achter mij. Acht uur lang knopen uit een microchip ontwarren - nee dat lijkt mij geen pretje. Ik ben blij dat mijn microchip zich vooralsnog koest houdt, en heb bovendien geen flauw idee waar die zit. Mij bekruipt intussen wel het vermoeden dat de schrijver van het stukje krabt waar het niet jeukt.
Een eindje verder zegt hij: 'Mijn punt is dat ik mijn buik vol heb van de elektronische-snelweghype en van computers in het algemeen. Ze bezorgen je alleen maar ellende. In feite zijn ze alleen interessant voor computerfanaten, die precies willen weten hoe ze werken. Het zal mij worst wezen hoe ze werken. Ik wil alleen dat ze werken.'
Hé! Hadden vrouwenstudiesonderzoeksters niet uitgezocht dat alleen vrouwen niks wilden weten van het binnenste van de computer, dat alleen vrouwen gewoon willen dat computers het doen en verder geen gezeik? Nu vind ik vrouwen in de regel net mensen - dat wil zeggen: allemaal verschillend - maar ik was toch altijd wel gevoelig voor de redenering. Ik kijk voor de zekerheid even naar de naam van de auteur - Hope Keller. Da's een naam waarmee je alle kanten op kan, maar in het intro staat toch echt: 'Ook hij bezit een PC, ook hij surft op Internet.'
Grappig. Mannen lijken warempel ook wel net mensen. Soms.
Tussen haakjes: als ik lezingen geef, komen er wel eens ietwat beschroomd jongens op mij af, die mij bekennen dat zij en hun vrienden ook mijn boekje Internet ABC voor vrouwen hadden gekocht - omdat ze dachten: 'Nou, als vrouwen het snappen, dan moet ik het ook kunnen.' Nou ben ik natuurlijk blij met elk exemplaar dat over de toonbank gaat, maar dit was niet echt wat ik voor ogen had: voor vrouwen, dus lekker simpel.
Afijn, terug naar meneer Keller. Hij verhaalt verder van zijn computercrisis: 'Ik probeerde van alles, schreeuwen, cola over het toetsenbord gieten, dreigen dat ik ontslag zou nemen - tot ik het opgaf en onze computerexpert belde.'
Cola over het toetsenbord - ik zei het al: hij krabt waar het niet jeukt. Maar hij belt dus eindelijk de computerexpert. Hij vervolgt: 'Het was inmiddels drie minuten voor de deadline, ik had in iedere hand een sigaret en zij wil me gaan uitleggen hoe interessant het probleem wel niet is.'
Ha! Ik begin geloof ik te begrijpen waarom de wereld van de computers zo bedreigend is voor meneer Keller. Hij zegt niet iets in de trant van: ja, de computerexpert was nog een vrouw ook. Welnee, het is volstrekt vanzelfsprekend dat de computerexpert een vrouw is. En zo hoort het ook natuurlijk.
Toch is hier in een paar zinnen een wereldbeeld op z'n kant gezet. We hebben het nauwelijks gemerkt, druk als we waren om HTML te leren en de options van Netscape naar onze hand te zetten, maar er heeft ergens een revolutie plaatsgevonden. Terwijl het beeld nog circuleert dat je een vrouw nog geen blauwe balpen in handen moet geven - want dan gaat ze maar kringeltjes draaien op haar inlegkruisje - hebben ze zich doodleuk meester gemaakt van de computer. Voor hun werk, voor hun opleiding en voor hun lol.
Ik maak mij sterk dat daar geen verband tussen is: enerzijds de steeds vanzelfsprekender aanwezigheid van vrouwen in cyberspace en anderzijds het nieuwe geklaag over de wereld van de computer die ineens leeg en harteloos zou zijn.
Wat nou leeg en harteloos! Wij weten wel beter. Computers zijn dingen waar je greep mee krijgt op de wereld en Internet is een wereld op zich. Vol mensen, wijzen en dwazen. En waar die wereld trekjes vertoont die ons niet bevallen, daar vertimmeren wij die wereld.
Hebben wij niet een hartstikke leuke mailinglist waar iedereen zich eerst netjes voorstelt, soms compleet met huisgenoten en Kim-mijn-kat erbij? En kunnen wij daar ook niet al onze vragen over Eudora, Netscape, Javascripts en databanken kwijt, en krijgen wij dan niet van alle kanten allerhartelijkste antwoorden? En vliegt daar neiet de ene na de andere baan of klus over het scherm, die wij lekker onderling verdelen, zoals een ouderwets old-boysnetwork? En waar ook niet wordt geëmmerd over 'waarom nu apart met vrouwen zus en zo', maar waar gewoon wordt aangepakt. Netwerken in letterlijke zin.
Nou weet ik ook wel dat Internet groter is dan Webgrrls, en wie meer mailinglists volgt, zal wel net als ik af en toe giechelend achter de computer zitten. Want hoe gaat dat bijvoorbeeld op de mailinglist van db-nl, de list over digitale burgerrechten? Zo: 'Jezus heer X, wat is u toch een misselijk stuk vreten! Ik stel dan ook voor dat u zichzelf ter plekke de strot afsnijdt of op andere wijze euthanasie pleegt, dat zal de sfeer hier zeker ten goede komen. M.a.w.: Val dood!' Verder mag men elkaar daar graag aanspreken met 'ruggegraatloze drilpudding'. Nee, dan de Webgrrls-lijst, daar hebben we het over heel andere lichaamsdelen: 'Hallo allemaal, Ik ga 3 weken weg, lekker met mijn billen in de zon liggen. Jammer dat ik er niet bij kan zijn op de 1e bijeenkomst.'
Nou zullen jullie mij niet horen beweren dat vrouwen per definitie aardiger zijn. Wel denk ik wel steeds vaker dat ze hun kop beter gebruiken, zowel in de omgang met computers als mensen.
Hope Keller vat nog even samen wat nu zijn punt is: 'Het ergste is de frustratie als de computer niet doet wat ik wil. Hij is niet voor rede vatbaar. Hij is ongevoelig voor vleierijen of dreigementen.'
Maar meneer Keller toch! Wat u nodig heeft is geen computer, maar een vrouw.
Of nee, laat ook maar, want de vrouw die u zoekt, bestaat al niet meer. Zij doet ook niet meer wat u wil, zij is ook ongevoelig voor vleierijen of dreigementen. Zij zit achter haar computer en heeft het daar reuze naar haar zin.